ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੀ ਹੈ
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਉਹ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਕਮਰੇ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਸੋਈ, ਬੈੱਡਰੂਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਮਰਾ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
3 ਮਿੰਟ ਦਾ ਪਾਠ ·
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਬਦ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਜਾਂ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ। ਮਯਮਤ, ਮਾਨਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜ਼ਮੀਨ ਚੁਣਨ, ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਰਾਇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਣਕਾਰ ਵੱਖਰੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਰਿਵਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
| ਦਿਸ਼ਾ | ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਂ | ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੱਤ |
|---|---|---|
| ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ | ਈਸ਼ਾਨ | ਪਾਣੀ |
| ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ | ਆਗਨੇਯ | ਅੱਗ |
| ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ | ਨੈਰਿਤ | ਧਰਤੀ |
| ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ | ਵਾਯਵ | ਹਵਾ |
| ਕੇਂਦਰ | ਬ੍ਰਹਮਸਥਾਨ | ਆਕਾਸ਼ |
ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤ
ਵਾਸਤੂ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਂ ਹੈ: ਉੱਤਰ (ਉੱਤਰਾ), ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ (ਈਸ਼ਾਨ), ਪੂਰਬ (ਪੂਰਵ), ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ (ਆਗਨੇਯ), ਦੱਖਣ (ਦੱਖਣਾ), ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ (ਨੈਰਿਤ), ਪੱਛਮ (ਪੱਛਮਾ) ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ (ਵਾਯਵ)। ਨਕਸ਼ੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਸਥਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਕੋਨੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ: ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਪਾਣੀ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਅੱਗ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਬੰਧ ਹਨ ਜੋ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸਤੂ ਚੈੱਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਚੈੱਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਮਰਾ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਸੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਮਰਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚੰਗਾ ਚੈੱਕ ਹਰ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਜਾਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਨਰਮ ਬਦਲ ਹੈ ਉੱਥੇ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਹਰ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਉਤਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
- ਦਿਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ
- ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹਾਲਤ
- ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕੇਂਦਰ (ਬ੍ਰਹਮਸਥਾਨ)
- ਪਾਣੀ ਦੀ ਟੈਂਕੀ, ਪੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਥਾਂ
ਇਹ ਕੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦਾ ਸਿਹਤ, ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬੇ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਵਾਸਤੂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਤਾਜ਼ੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਦਰਵਾਜ਼ਾ, ਹਰ ਘਰ ਲਈ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਹਨ। ਢਾਂਚੇ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਵਾਲ ਯੋਗ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਕੋਈ ਕਮਰਾ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਵੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ: ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਖਿਸਕਾਓ, ਫ਼ਾਲਤੂ ਸਮਾਨ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਆਉਣ ਦਿਓ।
- ਹਰ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪਸੰਦ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹੀ ਚੁਣੋ।
- ਦੂਜੀ ਰਾਇ ਲਈ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਹਰ ਸਲਾਹ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ।
- ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
VastuLive ਵਿੱਚ
VastuLive ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਕਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਮਰੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਉਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਮੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਖੋ ਐਪ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈਸਵਾਲ
ਕੀ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ?
ਇਹ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਸੇ ਅਸਰ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕੀ ਵਾਸਤੂ ਅਤੇ ਫ਼ੇਂਗ ਸ਼ੁਈ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਹਨ?
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਸਾਰੇ ਵਾਸਤੂ ਜਾਣਕਾਰ ਇੱਕੋ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?
ਨਹੀਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਲਾਹ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਵਾਸਤੂ ਫਲੈਟ 'ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਫਲੈਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਾਸਤੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਸਾਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਜਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।