વાસ્તુ શાસ્ત્ર એટલે શું
વાસ્તુ શાસ્ત્ર ઘર કે મકાનમાં દિશા, રૂમની જગ્યા અને બાંધકામની ગોઠવણ વિશેની ભારતની એક પરંપરાગત પદ્ધતિ છે. તેની અસરો શ્રદ્ધાનો વિષય છે અને વૈજ્ઞાનિક પુરાવાથી સાબિત થયેલી નથી. સારો પ્રકાશ અને હવાની અવરજવર જેવી કેટલીક વાતો તો કોઈ પણ ઘર માટે સારી છે.
2 મિનિટનું વાંચન ·
વાસ્તુ શાસ્ત્રની મૂળ વાત
વાસ્તુ શબ્દનો અર્થ રહેઠાણ કે મકાન થાય છે. આ પદ્ધતિમાં ઘરને આઠ દિશા અને એક મધ્ય ભાગમાં વહેંચીને જોવામાં આવે છે, અને દરેક ભાગમાં કયો રૂમ સારો ગણાય તે કહેવાય છે.
માયામત, માનસાર, વિશ્વકર્મા પ્રકાશ અને બૃહત્ સંહિતા જેવા ગ્રંથોમાં આ વિચારો મળે છે. જુદી જુદી શાખા અને જાણકારોના નિયમોમાં ઘણો ફરક જોવા મળે છે.
આઠ દિશા અને પાંચ તત્વ
ગુજરાતીમાં ખૂણાનાં પરંપરાગત નામ આ છે: ઈશાન (ઉત્તર-પૂર્વ), અગ્નિ (દક્ષિણ-પૂર્વ), નૈઋત્ય (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) અને વાયવ્ય (ઉત્તર-પશ્ચિમ). ઘરની વચ્ચેનો ભાગ બ્રહ્મસ્થાન કહેવાય છે.
પરંપરામાં ઈશાનને જળ, અગ્નિ ખૂણાને અગ્નિ, નૈઋત્યને પૃથ્વી, વાયવ્યને વાયુ અને મધ્ય ભાગને આકાશ તત્વ સાથે જોડવામાં આવે છે. આ કારણે રસોડું અગ્નિ ખૂણામાં અને મંદિર ઈશાનમાં રાખવાની સલાહ અપાય છે.
શ્રદ્ધા અને સામાન્ય સમજ
વાસ્તુ પ્રમાણે ઘર બનાવવાથી આરોગ્ય, પૈસા કે સંબંધો પર અસર પડે છે, એવું વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત થયું નથી. ઘણા પરિવારો શ્રદ્ધા અને પરંપરા માટે તેને અનુસરે છે, અને તે તેમની પસંદગી છે.
બારીમાંથી દિવસનો પ્રકાશ, હવાની અવરજવર, ચોખ્ખો પ્રવેશ અને ઓછો સામાન દરેક ઘરને વધુ આરામદાયક બનાવે છે. આ વાતો વાસ્તુને માનો કે ન માનો, બંને રીતે ઉપયોગી છે.
જ્યોતિષ અને વાસ્તુ
જ્યોતિષ અને વાસ્તુ અલગ વિષયો છે. VastuLiveમાં જન્મકુંડળીથી ઘરનો વાસ્તુ સ્કોર બદલાતો નથી.
રૂમ મેળ ન ખાય તો
આમાં બાંધકામની જરૂર નથી.
- ઘર વાસ્તુ સાથે ન મળે તો પહેલાં ફર્નિચર ખસેડવા, સફાઈ અને પ્રકાશ જેવા સાદા ફેરફાર જુઓ.
- ફક્ત વાસ્તુ ખાતર દીવાલ તોડવાનો નિર્ણય ન લો, બાંધકામ માટે લાયક આર્કિટેક્ટ કે એન્જિનિયરની સલાહ લો.
- કોઈ મોંઘી વિધિ કે વસ્તુ ખરીદવાનું દબાણ થાય તો સમય લઈને વિચારો, તેનું પરિણામ શ્રદ્ધાનો વિષય છે.
VastuLive માં
VastuLiveમાં તમારો ફ્લોર પ્લાન અપલોડ કરો કે સ્કેચ કરો. એપ દરેક રૂમને પરંપરાગત નિયમો સાથે સરખાવીને નિયમ અને આધાર સાથે તારણ આપે છે, અને આ રિપોર્ટ દસ ભારતીય ભાષામાં મળે છે.
એપ કેવી રીતે કામ કરે છે તે જુઓપ્રશ્નો
શું વાસ્તુ શાસ્ત્ર વૈજ્ઞાનિક છે?
ના. વાસ્તુ એક પરંપરાગત પદ્ધતિ છે અને તેની અસરો વૈજ્ઞાનિક પુરાવાથી સાબિત થઈ નથી.
વાસ્તુ દોષ એટલે શું?
કોઈ રૂમ કે દરવાજો પરંપરાગત રીતે ટાળવાની દિશામાં હોય, તો તેને વાસ્તુ દોષ કહેવાય છે.
શું દરેક જાણકારના નિયમો સરખા હોય છે?
ના. ગ્રંથો અને શાખાઓ વચ્ચે ઘણી વિગતોમાં ફરક છે, જોકે મુખ્ય દિશાઓ વિશે મોટે ભાગે સહમતિ જોવા મળે છે.
વધુ વાંચો
પરંપરાગત વાસ્તુ ગ્રંથો અને પ્રથા પર આધારિત. પરંપરાઓ જુદી પડે છે અને અહીં કંઈ પણ પરિણામની ખાતરી આપતું નથી. બાંધકામ, કાનૂની કે સલામતીના પ્રશ્નો માટે લાયક આર્કિટેક્ટ કે એન્જિનિયરને પૂછો.