वास्तुशास्त्रानुसार देवघर कोणत्या दिशेला आणि कसे असावे
बहुतेक वास्तुग्रंथांनुसार देवघर घराच्या ईशान्य कोपऱ्यात, म्हणजे उत्तर आणि पूर्व यांच्या मधल्या भागात असावे, आणि उत्तर किंवा पूर्व दिशाही चांगली मानली जाते. नैर्ऋत्य आणि दक्षिण दिशेतील देवघर पारंपरिकरीत्या टाळले जाते. पूजा करताना तुमचे तोंड पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे असावे, असे सांगितले जाते.
वाचायला 2 मिनिटे ·

ईशान्य कोपरा देवघरासाठी का
वास्तुशास्त्रात ईशान्य म्हणजे उत्तर-पूर्व कोपरा. त्याला जल तत्त्व जोडले जाते आणि तो घरातील सर्वात पवित्र कोपरा मानला जातो. म्हणून देवघर, पाण्याची साठवण आणि मोकळी जागा या कोपऱ्यात असावी अशी पारंपरिक शिकवण आहे.
ईशान्य कोपरा उपलब्ध नसेल तर उत्तर किंवा पूर्व दिशेची भिंत निवडली जाते. वेगवेगळ्या परंपरांमध्ये याचे बारकावे थोडे वेगळे आहेत.
| देवघराची जागा | पारंपरिक मत |
|---|---|
| ईशान्य (उत्तर-पूर्व) | सर्वात पसंतीची जागा |
| उत्तर | पसंतीची जागा |
| पूर्व | पसंतीची जागा |
| दक्षिण | पारंपरिकरीत्या टाळले जाते |
| नैर्ऋत्य (दक्षिण-पश्चिम) | पारंपरिकरीत्या टाळले जाते |
| जिन्याखाली, बेडरूममध्ये, संडासच्या भिंतीला लागून | पारंपरिकरीत्या टाळले जाते |
देवघर कुठे नसावे
दिशेबरोबरच देवघराची जागा कोणत्या खोलीत आहे हेही पाहिले जाते. बहुतेक वास्तुतज्ज्ञ खालील जागा टाळायला सांगतात.
- जिन्याखाली देवघर नसावे.
- संडास किंवा बाथरूमशी एकच भिंत असलेल्या जागी देवघर नसावे.
- बेडरूममध्ये देवघर नसावे.
- नैर्ऋत्य किंवा दक्षिण दिशेला देवघर नसावे.
लहान फ्लॅटमध्ये देवघर
लहान फ्लॅटमध्ये वेगळी खोली मिळत नाही, तेव्हा हॉल किंवा स्वयंपाकघराच्या ईशान्य, उत्तर किंवा पूर्व भिंतीवर लहान देव्हारा ठेवता येतो. देव्हारा अशा उंचीवर ठेवा की पूजा करताना तोंड पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे राहील.
देवघराजवळ उजेड आणि स्वच्छता असावी. दिवा लावताना पडदे आणि कागद दूर ठेवा, ही सुरक्षेची साधी काळजी आहे.
खोली जुळत नसेल तर
यांत बांधकामाचे कोणतेही काम नाही.
- देव्हारा हॉलच्या ईशान्य, उत्तर किंवा पूर्व भिंतीकडे हलवा.
- देव्हारा अशा दिशेला वळवा की पूजा करताना तोंड पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे राहील.
- देवघर बेडरूममध्ये असेल तर ते हॉलमध्ये हलवा, किंवा ते शक्य नसल्यास त्याला वेगळा पडदा किंवा दरवाजा असलेले लहान कपाट वापरा.
- संडासच्या भिंतीला लागून असलेला देव्हारा दुसऱ्या भिंतीवर हलवा.
VastuLive मध्ये
VastuLive नकाशावरून देवघर कोणत्या दिशेला आहे आणि ते संडास किंवा जिन्याजवळ आहे का ते पाहते, आणि अहवालात नियम व पुराव्यासह निष्कर्ष देते. देवघराची खोली नकाशावर स्पष्ट नसेल तर ॲप तुम्हाला ती खात्री करायला सांगते.
ॲप कसे चालते ते पहाप्रश्न
वास्तुशास्त्रानुसार देवघर कुठे असावे?
पारंपरिकरीत्या ईशान्य कोपऱ्यात, किंवा उत्तर अथवा पूर्व दिशेला. जिन्याखाली, बेडरूममध्ये आणि संडासच्या भिंतीला लागून देवघर टाळले जाते.
पूजा करताना तोंड कोणत्या दिशेला असावे?
पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे तोंड करून पूजा करावी, असे बहुतेक ग्रंथ सांगतात.
स्वयंपाकघरात देवघर ठेवता येते का?
जागा कमी असेल तर अनेक घरांत स्वयंपाकघराच्या ईशान्य भागात देव्हारा ठेवला जातो. तो शेगडीपासून दूर आणि स्वच्छ जागी असावा.
पुढे वाचा
हे पारंपरिक वास्तु ग्रंथ आणि परंपरेवर आधारित आहे. परंपरांमध्ये फरक असतो, आणि इथे काहीही कोणत्याही परिणामाचे आश्वासन देत नाही. बांधकाम, कायदेशीर किंवा सुरक्षिततेच्या प्रश्नांसाठी पात्र आर्किटेक्ट किंवा इंजिनिअरला विचारा.