वास्तुशास्त्रानुसार घराचा मुख्य दरवाजा कोणत्या दिशेला असावा
बहुतेक वास्तुग्रंथांनुसार घराचा मुख्य दरवाजा उत्तर, ईशान्य (उत्तर-पूर्व) किंवा पूर्व दिशेला असावा. पश्चिम दिशेचा दरवाजा चालतो, तर नैर्ऋत्य, आग्नेय आणि दक्षिण दिशेतील दरवाजा पारंपरिकरीत्या टाळला जातो. दिशेइतकेच दरवाजा उजेड असलेला, स्वच्छ आणि मोकळा असणेही महत्त्वाचे मानले जाते.
वाचायला 2 मिनिटे ·
दरवाजाची दिशा कशी ठरवावी
घराबाहेर पडताना तुमचे तोंड ज्या दिशेला असते, ती घराची दिशा मानली जाते. उदाहरणार्थ बाहेर पडताना तोंड पूर्वेकडे असेल तर घर पूर्वाभिमुख. होकायंत्र उंबऱ्यावर धरून, लोखंडी ग्रिल आणि मीटरपासून थोडे दूर उभे राहून दिशा तपासा.
फक्त घराची दिशा पाहून घर चांगले की वाईट असे ठरवता येत नाही. त्या बाजूवर दरवाजा नेमका कुठे आहे आणि बाकीच्या खोल्या कुठे आहेत, हेही वास्तुशास्त्रात पाहिले जाते.
| दरवाजाची दिशा | पारंपरिक मत |
|---|---|
| उत्तर | पसंतीची दिशा |
| ईशान्य (उत्तर-पूर्व) | पसंतीची दिशा |
| पूर्व | पसंतीची दिशा |
| पश्चिम | चालते |
| दक्षिण | पारंपरिकरीत्या टाळली जाते |
| आग्नेय (दक्षिण-पूर्व) | पारंपरिकरीत्या टाळली जाते |
| नैर्ऋत्य (दक्षिण-पश्चिम) | पारंपरिकरीत्या टाळली जाते |
पश्चिम दिशेला मुख्य दरवाजा असेल तर
ॲपच्या नियमांमध्ये आणि अनेक ग्रंथांमध्ये पश्चिमेचा दरवाजा स्वीकारार्ह मानला जातो. अशा घरात बाकीची मांडणी नीट असेल तर वेगळे काही करण्याची गरज बहुतेक वास्तुतज्ज्ञ सांगत नाहीत.
दक्षिण, आग्नेय किंवा नैर्ऋत्य दिशेला दरवाजा असेल तर
या दिशा पारंपरिकरीत्या टाळल्या जातात, पण अशी अनेक घरे आहेत आणि फक्त त्यासाठी दरवाजा हलवण्याचा सल्ला आम्ही देत नाही. दरवाजा हलवणे हा बांधकामाचा आणि सोसायटीच्या परवानगीचा प्रश्न आहे, त्यासाठी आर्किटेक्ट आणि स्थानिक प्राधिकरणाचा सल्ला लागतो.
अशा वेळी वास्तुतज्ज्ञ आधी प्रवेशद्वाराची निगा राखायला सांगतात: भरपूर उजेड, स्वच्छ उंबरा, बूट आणि पसारा बाजूला, आणि दरवाजा पूर्ण उघडेल अशी मोकळी जागा. काही लोक यंत्र किंवा इतर उपाय वापरतात, त्यांचा परिणाम हा श्रद्धेचा भाग आहे.
दरवाजा कसा असावा
दिशेबरोबरच दरवाजाची अवस्थाही पाहिली जाते. सर्वसाधारण शिकवण अशी आहे.
- प्रवेशद्वारावर संध्याकाळी चांगला दिवा असावा.
- दरवाजासमोर पसारा, कचरापेटी किंवा तुटलेले सामान नसावे.
- दरवाजा आवाज न करता सहज उघडावा आणि बंद व्हावा.
- नावाची पाटी स्वच्छ आणि वाचता येईल अशी असावी.
खोली जुळत नसेल तर
यांत बांधकामाचे कोणतेही काम नाही.
- प्रवेशद्वारावर तेजस्वी दिवा लावा आणि तो संध्याकाळी नियमित सुरू ठेवा.
- दरवाजासमोरचे बूट, कचरापेटी आणि जुने सामान हलवून जागा मोकळी करा.
- दरवाजाची बिजागरी, कडी आणि रंग दुरुस्त करा, म्हणजे दरवाजा सहज आणि आवाज न करता उघडेल.
- दरवाजा हलवण्याचा विचार असेल तर आधी आर्किटेक्ट, सोसायटी आणि स्थानिक प्राधिकरणाशी बोला.
VastuLive मध्ये
VastuLive घराच्या नकाशावरून मुख्य दरवाजा आणि उत्तर दिशेची खूण वाचते. उत्तर दिशा स्पष्ट नसेल तर ॲप अंदाज लावत नाही, तुम्हाला खात्री करायला सांगते, आणि अहवालात दरवाजाच्या जागेसाठी नियम व पुरावा दाखवते.
ॲप कसे चालते ते पहाप्रश्न
घराचा मुख्य दरवाजा दक्षिण दिशेला असेल तर काय करावे?
दरवाजा न हलवता आधी प्रवेशद्वार उजेड असलेले, स्वच्छ आणि मोकळे ठेवा, असे बहुतेक वास्तुतज्ज्ञ सांगतात. घराचे मूल्यांकन बाकीच्या खोल्यांच्या जागेवरही अवलंबून असते.
दक्षिणमुखी घर घ्यावे का?
फक्त घराची दिशा पाहून निर्णय घेऊ नका. दरवाजा त्या बाजूवर कुठे आहे, स्वयंपाकघर, बेडरूम आणि संडास कुठे आहेत, हे एकत्र पाहा.
घराची दिशा कशी ओळखायची?
मुख्य दरवाजातून बाहेर पडताना तुमचे तोंड ज्या दिशेला असते, ती घराची दिशा मानली जाते. होकायंत्राने ती धातूच्या वस्तूंपासून दूर उभे राहून तपासा.
पुढे वाचा
हे पारंपरिक वास्तु ग्रंथ आणि परंपरेवर आधारित आहे. परंपरांमध्ये फरक असतो, आणि इथे काहीही कोणत्याही परिणामाचे आश्वासन देत नाही. बांधकाम, कायदेशीर किंवा सुरक्षिततेच्या प्रश्नांसाठी पात्र आर्किटेक्ट किंवा इंजिनिअरला विचारा.